Nieuws

Bijeenkomst Ervaringsdeskundigheid bij laagdrempelige steunpunten

Op 25 juni organiseerde het ondersteuningsteam de tweede themabijeenkomst voor regionale projectleiders laagdrempelige steunpunten, dit keer over ervaringsdeskundigheid. Vanuit Stichting Zelfregie namen Paul en Niki de deelnemers mee in wat het betekent om als deelnemer bij een zelfregiecentrum binnen te komen en te ervaren dat je niet alleen iets te hálen, maar vooral ook iets te brengen hebt. Evelien liet vanuit Ixta Noa zien hoe het opleidingspad rondom ervaringsdeskundigheid daar is ingericht. Aan de bijeenkomst namen 34 deelnemers uit het hele land deel.

Paul introduceerde zichzelf op authentieke wijze, met het lied “bang” van Maarten van Roosendaal, en deelde een persoonlijk verhaal over zijn mentale klachten en het rafelige pad naar de plek waar hij nu staat. “Ik heb falen leren zien als een struikelblok naar de weg omhoog”, verwoordde hij treffend. Ook Niki begon persoonlijk: “In 2012 was ik een casus.” Volledig afgekeurd voor werk kwam zij via ervaringsdeskundige begeleiders weer tot re-integratie. Maar de echte verandering kwam pas toen ze bij Stichting Zelfregie terechtkwam, waar ze weer leerde zien dat ze écht meerwaarde had. Doordat de directeur haar ooit “casus”, om advies vroeg over de bedrijfsvoering en dat ook nog eens serieus nam.

Niki illustreerde die omslag met het beeld van een kleurenpalet, dat bij binnenkomst vaak wordt afgeschermd door zwart: alles wat iemand níet kan. Door aandacht te geven aan wat iemand wél kan en leuk vindt, krijgen de kleuren weer ruimte. Bij Stichting Zelfregie gaan ze er “hardnekkig van uit” dat iedereen op zijn eigen manier bijdraagt aan het geheel. Om die groei te ondersteunen werken ze met een ‘groeivijver’ van verschillende lagen, van ‘Mooi Mens’ (iedere deelnemer) via ‘Meekleurder’ (vrijwilliger) en ‘Inkleurder’ (betaalde baan) tot ‘Voorlever’ (coördinator) en een zo klein mogelijke laag ‘Toonzetter’ (management). De essentie is dat mensen flexibel tussen die lagen kunnen bewegen, in een tempo dat per persoon verschilt.

Evelien benadrukte dat ervaringsdeskundigheid de kern vormt van een steunpunt dat écht aan de tien kenmerken voldoet, en dat investeren daarin dus onmisbaar is. Bij Ixta Noa kent het opleidingspad meerdere aspecten: van functieprofiel en competenties tot praktijk, begeleiding en draagkracht. En met een breed aanbod aan cursussen, bijvoorbeeld apart gericht op het begeleiden van groepen of het geven van voorlichting. Meer nog dan bij andere opleidingen draait het bij ervaringsdeskundigen om de praktijk en de competenties; de manier waarop Ixta Noa dit inricht is daarbij één voorbeeld van hoe het kan.

In de vragenronde klonk een heldere boodschap: betrek ervaringsdeskundigen vanaf het begin. Niki ziet een risico in de bottom-up opdracht om steunpunten te laten ontstaan zonder hen daarbij te halen, en Evelien beaamde dat: “Zorg dat je constant en vanaf het begin met elkaar in gesprek bent. Ga niet zonder de mensen waarover het gaat een steunpunt opzetten.” Een zelfregie- en herstelcentrum is in principe voor iedereen toegankelijk, al merkten beiden dat “iedereen is welkom” in beleid soms lastig te vatten blijkt. Een waardevolle rol voor de gemeente ligt volgens Niki in het vinden van een locatie en het tegengaan van stigma in de buurt.

We kijken terug op een open en persoonlijke bijeenkomst, die liet zien dat ervaringsdeskundigheid niet alleen een bouwsteen van laagdrempelige steunpunten is, maar het kloppend hart ervan. En dat je door dit op de juiste manier in te richten, kunt faciliteren dat bezoekers zich kunnen ontpoppen tot ervaringsdeskundigen die op vele verschillende manieren van belangrijke waarde zijn voor elkaar en de maatschappij.